१. परिचय (Introduction)
नेपालमा म:म: केवल एउटा परिकार मात्र होइन, यो एउटा भावना हो। काठमाडौँका गल्लीदेखि हिमालका फेदीसम्म म:म: नचाहने सायदै कोही होलान्। विशेषगरी नेवार समुदायबाट सुरु भएको मानिने यो परिकार अचेल विश्वभर प्रसिद्ध छ। यो बनाउन रमाइलो, खान स्वस्थकर (स्टिम गरिने हुनाले) र सपरिवार बसेर बनाउँदा पारिवारिक सामीप्यता बढाउने एउटा माध्यम पनि हो।
२. आवश्यक सामग्रीहरू (Ingredients)
किमा (Filling) का लागि:
कुखुरा वा बँदेलको किमा (Ground Meat): १.५ केजी
मिहिन गरी काटिएको प्याज: १ ठूलो कप
बन्दा गोभी (कोरेको): २ कप
अदुवा र लसुनको पेस्ट: ३ ठूलो चम्चा
हरियो धनियाँ र हरियो प्याज: १ कप (मिहिन काटिएको)
म:म: मसला: २ ठूलो चम्चा
तेल: २ ठूलो चम्चा
नुन र खुर्सानी: स्वाद अनुसार
पिठो (Dough) का लागि:
मैदा: १ केजी
पानी: मुछ्नका लागि आवश्यक मात्रामा
थोरै तेल: पिठो नरम बनाउन
३. उपकरणहरू (Equipment Needed)
म:म: पकाउने भाँडा (Steamer)
ठूलो कचौरा (पिठो मुछ्न र किमा मिसाउन)
बेल्ना र पिर्का
मिक्स्चर (अचार बनाउनका लागि)
४. बनाउने विधि (Step-by-Step Instructions)
१. पिठो तयार गर्ने: मैदामा अलि-अलि पानी हाल्दै नरम हुने गरी मुछ्नुहोस् र आधा घण्टा भिजेको कपडाले छोपेर राख्नुहोस्।
२. किमा तयार गर्ने: एउटा ठूलो भाँडामा किमा, काटिएका तरकारी, मसला, तेल र नुन हालेर राम्ररी मिसाउनुहोस्। थोरै पानी हाल्दा म:म: रसिलो हुन्छ।
३. बेल्ने: पिठोको स-साना डल्ला बनाएर पातलो गरी गोलो आकारमा बेल्नुहोस्। घेराभन्दा बीचको भाग थोरै बाक्लो राख्नुहोस्।
४. भर्ने र आकार दिने: बेलेको पिठोको बीचमा एक चम्चा किमा राख्नुहोस् र आफ्नो इच्छा अनुसारको डिजाइनमा पट्याउनुहोस्।
५. पकाउने: म:म: भाँडामा तेल लगाउनुहोस् ताकि म:म: नचोस्सियोस्। पानी उम्लिएपछि म:म: राखेर १० देखि १५ मिनेटसम्म बाफमा पकाउनुहोस्।
५. केही टिप्स र ट्रिक्स (Cooking Tips & Tricks)
रसिलो बनाउन: किमामा थोरै तेल वा बोसो मिसाउनाले म:म: सुख्खा हुँदैन।
नरम पिठो: पिठो मुछ्दा धेरै कडा वा धेरै नरम बनाउनु हुँदैन।
बाफको ध्यान: म:म: पाकेपछि यसको बाहिरी भाग टल्कने (translucent) देखिन्छ, तब मात्र निकाल्नुहोस्।
६. विविधीकरण (Variations / Customization)
शाकाहारी (Veg): मासुको सट्टा पनिर, च्याउ वा भटमासको मस्यौरा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
सी-म:म: (C-Momo): पाकेको म:म:लाई पिरो अचारमा हालेर फ्राई गरी खान सकिन्छ।
तारेको म:म:: स्टिम गरिसकेपछि थोरै तेलमा ब्राउन हुने गरी तार्न सकिन्छ।
७. पस्कने तरिका (Serving Suggestions)
म:म:लाई तात्तातो गोलभेडा र तिलको अचारसँग पस्कनुहोस्। माथिबाट ताजा धनियाँ छर्कनुहोस्। यसलाई तातो झोल (Soup) सँग खाँदा अझै स्वादिलो हुन्छ।
८. पोषण सम्बन्धी जानकारी (Nutritional Information)
म:म: प्रोटिनको राम्रो स्रोत हो। विशेषगरी स्टिम गरेर खाइने हुनाले यसमा चिल्लोको मात्रा कम हुन्छ। यद्यपि, मैदाको प्रयोग हुने भएकाले सन्तुलित मात्रामा खानु उचित हुन्छ।
९. भण्डारण र पुन: तताउने विधि (Storage & Reheating)
बाँकी रहेको म:म:लाई फ्रिजमा एयर-टाइट बट्टामा राख्नुहोस्। भोलिपल्ट खानु पर्दा फेरि २-३ मिनेट स्टिम गर्नुहोस् वा प्यानमा थोरै तेल हालेर तताउनुहोस्।
१०. धेरै सोधिने प्रश्नहरू (FAQs)
प्रश्न: म:म: पकाउन कति समय लाग्छ?
उत्तर: पानी उम्लिएपछि मध्यम आँचमा १० देखि १२ मिनेट।
प्रश्न: पिठो किन फुट्छ?
उत्तर: यदि पिठो धेरै सुख्खा भयो वा धेरै बेर बाहिर राखियो भने फुट्न सक्छ।
११. निष्कर्ष (Conclusion)
म:म: केवल एउटा खाना मात्र नभई नेपाली संस्कृतिको एउटा हिस्सा हो। घरमै बनाएको म:म: स्वस्थकर र स्वादिलो दुवै हुन्छ। आजै यो विधि अपनाएर आफ्नो परिवारका लागि स्वादिष्ट म:म: बनाउनुहोस् र खुसी साट्नुहोस्!
Dudhe jhar (दुधे झार) , Dugdhika ( दुग्धिका) Euphorbia hirta Linn. Benefits and Uses
Branari (व्रणारी), Tridax procumbens Linn. Benefits and using Method
Ajmbari (अजम्बरी ), Parnabeej ( पर्णबीज) Bryophyllum pinnatum (Lam.) Oken Benefits and using methods
Punarnva (पुनर्नवा) Boerhavia diffusa Linn. Benefits and uses
Phaledo (फलेदो), Paribhadra (पारिभद्र) Erythrina variegata Linn. Using method, uses and Benefits
Poi Saag(पोइसाग), Potaki( पोतकी) Basella alba Linn. Benefits, uses and using method
Kokin, कोकिन, Erythroxylum coca
Kokum, कोकम, अमसुल, Kokam Butter Tree, Garcinia indica
Sano Kodo, सानो कोदो, श्यामक, Little Millet, Panicum sumatrense
Kodo, कोदो, कोद्रव, मडुवा, Millet, Eleusine coracana
Kote Mandro, कोतेमान्द्रो (Am), Medicago falcata
Kode Banso, कोदे बन्सो, Eleusine indica,
KodeGhas कोदोघाँस, Wildmillet, Paspalum scrobiculatum
Nepali Speaking Practice through Books in Hindi and English
Master Hindi Speaking Through Indian Schools: Practical Phrases
Trigonometry- IIT, Math, Mock Test
Hyperbola - IIT, Math, Mock Test
Some Best Poem Of Jasraj Kirati जसराज किरातीका केही प्रख्यात कबिताहरु
Top Ten Poem Of Jagadish Ghimire जगदीश घिमिरेका केही प्रख्यात कबिताहरु
Some Famous Poem of Chandrabir Tumbapo,चन्द्रवीर तुम्बापोका केही प्रख्यात कबिताहरु
ADHURO PREM Lyrics in English – Axix Official
Mero Prem Lyrics in English – Axix Official
Rockheads | Ranga | Lyrics in English
Bardali by Sushant KC ft. Indrakala Rai – Story, Vibe & Meaning
असाध्धै गार्हो भयो garna laagdaa asadhhai garho bhayo. new nepali Best katha
त्यो बेलाको मजा अहिले सम्म याद छ ailey samma feel nabhako anubab feel bhayo
नेपाली स्वादको सान: घरमै बनाउनुहोस् स्वादिष्ट म:म: (Momo Recipe)